Đề thi IMO 2026 Olympic Toán quốc tế có lời giải chi tiết

Đề chính thức Olympic Toán học quốc tế IMO 2026 (Thượng Hải, Trung Quốc), bản tiếng Việt, có lời giải chi tiết cả 6 bài. Ngày 1 (15/7/2026): bài 1–3; ngày 2 (16/7/2026): bài 4–6. Mỗi ngày làm bài 4 giờ 30 phút, mỗi bài 7 điểm, tổng 42 điểm.

  • 6 câu
  • Thi học sinh giỏi / Olympic
  • Nâng cao
  • 540 phút
  • Năm học 2025-2026
  • Nguồn: Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế IMO 2026 (lần thứ 67, Thượng Hải, Trung Quốc)

Chọn mẫu đề và điền tên trường của bạn trước khi in · Lưu thành PDF ngay trong hộp thoại In

Họ và tên: ....................................Lớp: ..................Số báo danh: ..............

Thứ Tư, 15 Tháng Bảy 2026

Thời gian: 4 giờ 30 phút. Mỗi bài được 7 điểm.

Bài 1. (7 điểm)

Có 2026 số nguyên lớn hơn 1, không nhất thiết khác nhau, được viết trên bảng. Mỗi bước, Khổng Tử chọn hai số nguyên m > 1 và n > 1 ở các vị trí khác nhau trên bảng và thay hai số nguyên đó bằng

\gcd(m,n) \text{và} \dfrac{\operatorname{lcm}(m,n)}{\gcd(m,n)}.

Ông cứ thực hiện các bước như vậy chừng nào còn có thể.

(a) Chứng minh rằng, mặc các cách chọn của Khổng Tử, sau một số hữu hạn các bước, trên bảng có đúng một số M lớn hơn 1.

(b) Chứng minh rằng giá trị của M không phụ thuộc vào các cách chọn của Khổng Tử.

(Chú ý rằng \gcd(x,y) ký hiệu ước số chung lớn nhất của các số nguyên dương x và y, và \operatorname{lcm}(x,y) ký hiệu bội số chung nhỏ nhất của x và y.)

Bài 2. (7 điểm)

Cho tam giác ABC và gọi M và N tương ứng là trung điểm của các cạnh AB và AC. Chọn các điểm K và L tương ứng nằm thực sự bên trong các tam giác BMC và BNC, sao cho K nằm thực sự bên trong tam giác ABL và L nằm thực sự bên trong tam giác AKC. Giả sử

\angle KBA = \angle ACL, \angle LBK = \angle LNC \text{và} \angle LCK = \angle BMK.

Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác AKL. Chứng minh rằng OM = ON.

Bài 3. (7 điểm)

Cho số nguyên dương n. Lưu Bang và Hạng Vũ có một cái gậy có độ dài bằng 1 và muốn chia nhau nó. Lưu Bang đánh dấu không quá n điểm trên cái gậy, sau đó Hạng Vũ đánh dấu không quá n điểm trên cái gậy. Tất cả các điểm đánh dấu là phân biệt. Tiếp theo, cái gậy được chặt đứt tại các điểm được đánh dấu, tạo thành một số khúc. Sau đó, họ luân phiên lấy, mỗi lần được lấy một khúc tùy ý chưa được lấy của cái gậy, với Lưu Bang là người lấy đầu tiên. Mục tiêu của mỗi người chơi là có tổng độ dài các khúc gậy mà mình lấy được là lớn nhất.

Với mỗi n, xác định giá trị c lớn nhất sao cho Lưu Bang có thể đảm bảo lấy được các khúc gậy có tổng độ dài không nhỏ hơn c, bất kể cách chơi của Hạng Vũ là thế nào đi chăng nữa.

Thứ Năm, 16 Tháng Bảy 2026

Thời gian: 4 giờ 30 phút. Mỗi bài được 7 điểm.

Bài 4. (7 điểm)

Thiền Vu và Mộc Lan chơi một trò chơi. Cho góc \theta với 0^\circ < \theta < 180^\circ mà cả hai người chơi đều biết. Đầu tiên, Thiền Vu làm một tam giác \mathcal{T} bằng giấy với kích thước theo ý mình. Sau đó, họ liên tục thực hiện các bước như sau:

  • Nếu \mathcal{T} có ít nhất một góc có số đo bằng đúng \theta thì trò chơi kết thúc và Mộc Lan thắng cuộc.

  • Nếu không, Mộc Lan chọn một điểm P nằm trên biên nhưng không trùng với một trong các đỉnh của \mathcal{T}. Sau đó cô cắt tam giác \mathcal{T} theo một đường thẳng từ P đến đỉnh đối diện của \mathcal{T}, chia nó thành hai tam giác.

  • Thiền Vu bỏ một trong hai tam giác đi. Tam giác còn lại trở thành tam giác \mathcal{T} mới.

Với các giá trị thực nào của \theta thì Mộc Lan có thể đảm bảo cô sẽ thắng cuộc sau một số hữu hạn các bước, mặc cho Thiền Vu chơi như thế nào đi chăng nữa?

Bài 5. (7 điểm)

Ký hiệu \mathbb{R}_{>0} là tập hợp các số thực dương. Xác định tất cả các hàm số f\colon \mathbb{R}_{>0} \to \mathbb{R}_{>0} thỏa mãn

\sqrt{\dfrac{x^2+f(y)^2}{2}} \ge \dfrac{f(x)+y}{2} \ge \sqrt{xf(y)}

với mọi x, y \in \mathbb{R}_{>0}.

Bài 6. (7 điểm)

Cho một dãy vô hạn a_1, a_2, a_3, \ldots gồm các số nguyên lớn hơn 1. Giả sử rằng với mọi số nguyên dương n, số hạng a_{n+1} là số nguyên dương nhỏ nhất lớn hơn a_n sao cho \gcd(a_{n+1}, a_i) > 1 với mọi i = 1, 2, \ldots, n. Chứng minh rằng tồn tại các số nguyên dương T và L sao cho

a_{n+T} = a_n + L

với mọi số nguyên dương n.

(Chú ý rằng \gcd(x,y) ký hiệu ước số chung lớn nhất của các số nguyên dương x và y.)

Đáp án và lời giải chi tiết

ĐÁP ÁN & HƯỚNG DẪN CHẤM

⚠ BẢN ĐÁP ÁN — đề trong kho CenStu, phát kèm đáp án

Hướng dẫn chấm tự luận

Thứ Tư, 15 Tháng Bảy 2026

Bài 1. (7 điểm)

Có 2026 số nguyên lớn hơn 1, không nhất thiết khác nhau, được viết trên bảng. Mỗi bước, Khổng Tử chọn hai số nguyên m > 1 và n > 1 ở các vị trí khác nhau trên bảng và thay hai số nguyên đó bằng

\gcd(m,n) \text{và} \dfrac{\operatorname{lcm}(m,n)}{\gcd(m,n)}.

Ông cứ thực hiện các bước như vậy chừng nào còn có thể.

(a) Chứng minh rằng, mặc các cách chọn của Khổng Tử, sau một số hữu hạn các bước, trên bảng có đúng một số M lớn hơn 1.

(b) Chứng minh rằng giá trị của M không phụ thuộc vào các cách chọn của Khổng Tử.

(Chú ý rằng \gcd(x,y) ký hiệu ước số chung lớn nhất của các số nguyên dương x và y, và \operatorname{lcm}(x,y) ký hiệu bội số chung nhỏ nhất của x và y.)

a) Giả sử ở một bước hai số được chọn là m, n và đặt d=\gcd(m,n). Vì d\mid m và d\mid n nên d^2\mid mn; do \operatorname{lcm}(m,n)=\dfrac{mn}{d} nên hai số mới là hai số nguyên dương d và \dfrac{mn}{d^2}, tích của chúng bằng \dfrac{mn}{d}.

  • Nếu d=1: hai số m,n được thay bằng 1 và mn. Tích tất cả các số trên bảng không đổi, còn số các số bằng 1 trên bảng tăng thêm đúng 1.

  • Nếu d>1: tích tất cả các số trên bảng giảm đi d\ge 2 lần, còn số các số bằng 1 không giảm (hai số lớn hơn 1 được thay bằng d>1 và một số nguyên dương).

Tích các số trên bảng luôn là một số nguyên dương và không bao giờ tăng, nên trường hợp d>1 chỉ xảy ra hữu hạn lần (mỗi lần tích giảm ít nhất một nửa). Số các số bằng 1 không bao giờ giảm và không vượt quá 2026, nên trường hợp d=1 cũng chỉ xảy ra hữu hạn lần. Vậy quá trình phải dừng sau một số hữu hạn bước.

Sau mỗi bước, trong hai số mới luôn có một số lớn hơn 1 (đó là mn nếu d=1, là d nếu d>1), nên trên bảng lúc nào cũng có ít nhất một số lớn hơn 1. Mặt khác, khi quá trình dừng thì trên bảng không thể còn hai số lớn hơn 1, vì khi đó Khổng Tử vẫn chọn được hai số ấy để làm thêm một bước. Vậy khi dừng, trên bảng có đúng một số M>1, còn 2025 số kia đều bằng 1.

b) Cố định một số nguyên tố p và ký hiệu v_p(u) là số mũ của p trong phân tích của số nguyên dương u ra thừa số nguyên tố. Xét đại lượng

g_p=\gcd\big(v_p(t_1), v_p(t_2), \ldots, v_p(t_{2026})\big),

trong đó t_1,\ldots,t_{2026} là các số đang có trên bảng (quy ước \gcd(0,u)=u và \gcd(0,\ldots,0)=0).

Ta chứng minh g_p không đổi sau mỗi bước. Giả sử hai số được chọn là m,n với v_p(m)=x\le v_p(n)=y. Khi đó v_p(\gcd(m,n))=x và v_p\left(\dfrac{\operatorname{lcm}(m,n)}{\gcd(m,n)}\right)=y-x. Vì \gcd(x,y-x)=\gcd(x,y) nên ước chung lớn nhất của tất cả các số mũ không thay đổi (đây chính là một bước của thuật toán Euclid trên các số mũ).

Gọi các số ban đầu là a_1,a_2,\ldots,a_{2026}. Khi quá trình kết thúc, trên bảng có số M và 2025 số 1, nên g_p=v_p(M). Do g_p bất biến, ta được

v_p(M)=\gcd\big(v_p(a_1),v_p(a_2),\ldots,v_p(a_{2026})\big) với mọi số nguyên tố p.

Vế phải chỉ phụ thuộc vào các số ban đầu, nên

M=\displaystyle\prod_{p} p^{\gcd(v_p(a_1),\ldots,v_p(a_{2026}))}

không phụ thuộc vào các cách chọn của Khổng Tử. (Tích lấy trên mọi số nguyên tố p; chỉ có hữu hạn số nguyên tố là ước của một số ban đầu nào đó, nên chỉ hữu hạn thừa số khác 1.)

Lưu ý. Nói chung M không phải là \gcd(a_1,\ldots,a_{2026}): số mũ của p trong M là ước chung lớn nhất của các số mũ chứ không phải số mũ nhỏ nhất. Chẳng hạn, nếu chỉ có hai số 4 và 8 thì (4,8)\to(4,2)\to(2,1), được M=2, trong khi \gcd(4,8)=4.

Bài 2. (7 điểm)

Cho tam giác ABC và gọi M và N tương ứng là trung điểm của các cạnh AB và AC. Chọn các điểm K và L tương ứng nằm thực sự bên trong các tam giác BMC và BNC, sao cho K nằm thực sự bên trong tam giác ABL và L nằm thực sự bên trong tam giác AKC. Giả sử

\angle KBA = \angle ACL, \angle LBK = \angle LNC \text{và} \angle LCK = \angle BMK.

Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác AKL. Chứng minh rằng OM = ON.

Hình học

Gọi E là giao điểm của BK với AC và F là giao điểm của CL với AB. Vì K, L nằm thực sự bên trong tam giác ABC nên E nằm thực sự giữa A và C, F nằm thực sự giữa A và B; tia BK trùng tia BE và tia CL trùng tia CF. Trong lời giải, tích của hai đoạn thẳng cùng nằm trên một đường thẳng được hiểu là tích độ dài đại số (phương tích).

Bước 1. Đổi ba điều kiện về góc thành ba tứ giác nội tiếp.

  • \angle KBA=\angle ACL nghĩa là \angle EBF=\angle ECF; hai điểm B, C cùng phía đối với đường thẳng EF (vì E, F nằm trên hai cạnh AC, AB), nên bốn điểm B,F,E,C cùng thuộc một đường tròn, gọi là (\omega), tâm T.

  • \angle LBK=\angle LNC nghĩa là \angle LBE=\angle LNC. Vì K nằm trong tam giác ABL nên tia BK nằm giữa hai tia BA, BL, tức A và L khác phía đối với đường thẳng BE; mà A và C cũng khác phía đối với BE (do E nằm giữa A và C), nên L và C cùng phía đối với BE. Kết hợp với việc L nằm trong tam giác ABC, ta được L nằm trong tam giác BEC, do đó đường thẳng LE tách B khỏi C. Nếu E nằm giữa N và C thì N, B cùng phía đối với LE và \angle LBE=\angle LNE; nếu E nằm giữa A và N thì N, B khác phía đối với LE và \angle LBE+\angle LNE=180^\circ. Trong cả hai trường hợp, bốn điểm B,E,N,L cùng thuộc một đường tròn (\omega_1).

  • \angle LCK=\angle BMK nghĩa là \angle FCK=\angle BMK. Vì L nằm trong tam giác AKC nên tia CL nằm giữa hai tia CA, CK, tức A và K khác phía đối với đường thẳng CF; mà A và B cũng khác phía đối với CF, nên K và B cùng phía đối với CF. Do đó K nằm trong tam giác BFC và đường thẳng KF tách B khỏi C. Nếu F nằm giữa M và B thì M, C cùng phía đối với KF và \angle FCK=\angle BMK=\angle FMK; nếu F nằm giữa A và M thì M, C khác phía đối với KF và \angle FCK+\angle FMK=\angle BMK+\angle FMK=180^\circ. Trong cả hai trường hợp, bốn điểm C,F,M,K cùng thuộc một đường tròn (\omega_2).

(Nếu E trùng N thì (\omega_1) được hiểu là đường tròn qua B, L và tiếp xúc với AC tại N; các đẳng thức phương tích bên dưới vẫn đúng với AE\cdot AN=AN^2, CE\cdot CN=CN^2. Tương tự khi F trùng M.)

Từ tứ giác nội tiếp BFEC ta có AF\cdot AB=AE\cdot AC. (1)

Bước 2. Hai trung điểm I, J. Gọi I, J lần lượt là trung điểm của AF, AE. Theo (1),

AI\cdot AB=\dfrac12 AF\cdot AB=\dfrac12 AE\cdot AC=AE\cdot AN,

nên I thuộc (\omega_1). Tương tự AJ\cdot AC=\dfrac12 AE\cdot AC=\dfrac12 AF\cdot AB=AF\cdot AM, nên J thuộc (\omega_2).

Bước 3. Năm điểm A,K,L,P,Q cùng thuộc một đường tròn. Gọi P, Q lần lượt là trung điểm của EC, FB và (\gamma) là đường tròn ngoại tiếp tam giác APQ (P, Q khác A và nằm trên hai cạnh AC, AB nên A, P, Q không thẳng hàng). Ta so sánh phương tích của C và của F đối với (\gamma) và (\omega_1):

CP\cdot CA=\dfrac12 CE\cdot 2CN=CE\cdot CN, FQ\cdot FA=\dfrac12 FB\cdot 2FI=FB\cdot FI.

Vế trái là phương tích đối với (\gamma), vế phải là phương tích đối với (\omega_1) (đường thẳng AC cắt (\omega_1) tại E,N; đường thẳng AB cắt (\omega_1) tại B,I). Vậy C và F đều có cùng phương tích đối với hai đường tròn, tức CF là trục đẳng phương của (\gamma) và (\omega_1) (nếu hai đường tròn trùng nhau thì L\in(\gamma) là hiển nhiên). Điểm L nằm trên CF và thuộc (\omega_1), nên phương tích của L đối với (\gamma) bằng 0, tức L\in(\gamma).

Hoàn toàn tương tự, với (\gamma) và (\omega_2):

BQ\cdot BA=\dfrac12 BF\cdot 2BM=BF\cdot BM, EP\cdot EA=\dfrac12 EC\cdot 2EJ=EC\cdot EJ,

nên BE là trục đẳng phương của (\gamma) và (\omega_2); điểm K nằm trên BE và thuộc (\omega_2) nên K\in(\gamma).

Như vậy (\gamma) đi qua A,K,L, tức (\gamma) chính là đường tròn ngoại tiếp tam giác AKL và có tâm O.

Bước 4. O là trung điểm của AT. Vì T là tâm của (\omega) còn P, Q là trung điểm của hai dây EC, FB nên TP\perp AC và TQ\perp AB, tức \angle APT=\angle AQT=90^\circ. Do đó P, Q nằm trên đường tròn đường kính AT; đường tròn này đi qua A,P,Q nên chính là (\gamma). Vậy tâm O của (\gamma) là trung điểm của AT.

Bước 5. Kết luận. Vì O, M lần lượt là trung điểm của AT, AB nên OM=\dfrac12 TB (đường trung bình của tam giác ABT; đẳng thức vẫn đúng khi A, B, T thẳng hàng). Tương tự, O, N là trung điểm của AT, AC nên ON=\dfrac12 TC. Mà TB=TC (bán kính của (\omega)), suy ra OM=ON.

Bài 3. (7 điểm)

Cho số nguyên dương n. Lưu Bang và Hạng Vũ có một cái gậy có độ dài bằng 1 và muốn chia nhau nó. Lưu Bang đánh dấu không quá n điểm trên cái gậy, sau đó Hạng Vũ đánh dấu không quá n điểm trên cái gậy. Tất cả các điểm đánh dấu là phân biệt. Tiếp theo, cái gậy được chặt đứt tại các điểm được đánh dấu, tạo thành một số khúc. Sau đó, họ luân phiên lấy, mỗi lần được lấy một khúc tùy ý chưa được lấy của cái gậy, với Lưu Bang là người lấy đầu tiên. Mục tiêu của mỗi người chơi là có tổng độ dài các khúc gậy mà mình lấy được là lớn nhất.

Với mỗi n, xác định giá trị c lớn nhất sao cho Lưu Bang có thể đảm bảo lấy được các khúc gậy có tổng độ dài không nhỏ hơn c, bất kể cách chơi của Hạng Vũ là thế nào đi chăng nữa.

Đáp số: c=\dfrac{2^n}{2^{n+1}-1}.

Đặt \delta=\dfrac{1}{2^{n+1}-1}, khi đó \dfrac{1+\delta}{2}=\dfrac{2^n}{2^{n+1}-1}. Ta gọi các phần gậy sau khi Lưu Bang đánh dấu là các đoạn, còn các phần sau khi chặt là các khúc.

Phần 1. Hạng Vũ luôn giữ được cho Lưu Bang không quá \dfrac{1+\delta}{2}.

Giả sử Lưu Bang chia gậy thành r\le n+1 đoạn.

Trường hợp 1: r\le n. Hạng Vũ đánh dấu trung điểm của từng đoạn (r\le n điểm). Các khúc ghép được thành từng cặp bằng nhau; mỗi khi Lưu Bang lấy một khúc, Hạng Vũ lấy khúc còn lại của cặp đó. Lưu Bang được đúng \dfrac12<\dfrac{1+\delta}{2}.

Trường hợp 2: r=n+1. Xét 2^{n+1} tổng độ dài của các tập con các đoạn (kể cả tập rỗng). Chúng đều thuộc [0;1], nên khi xếp theo thứ tự không giảm sẽ có hai tổng liên tiếp hơn kém nhau không quá \delta. Bỏ các đoạn chung của hai tập con ấy, ta được hai tập đoạn rời nhau S và U (tập có tổng lớn hơn gọi là S; vì hai tập con ban đầu khác nhau và mọi đoạn có độ dài dương nên S khác rỗng) sao cho

0\le m=\Sigma(S)-\Sigma(U)\le\delta,

trong đó \Sigma(\cdot) là tổng độ dài các đoạn của tập.

Hạng Vũ đánh dấu như sau. Mỗi đoạn không thuộc S\cup U được chia đôi (một điểm mỗi đoạn). Nếu U khác rỗng, hình dung xếp nối tiếp các đoạn của S thành một hàng dài \Sigma(S) và các đoạn của U thành một hàng dài \Sigma(U), hai hàng chung đầu mút trái; Hạng Vũ đánh dấu trên hàng S tại các vị trí là mối nối của hàng U và tại vị trí \Sigma(U), đánh dấu trên hàng U tại các vị trí là mối nối của hàng S nằm trước \Sigma(U) (vị trí nào đã là mối nối hoặc đầu mút của chính hàng đó thì bỏ qua). Số điểm cần dùng trên hai hàng không quá |U|+(|S|-1), nên tổng số điểm của Hạng Vũ không quá (n+1-|S|-|U|)+|S|+|U|-1=n. (Nếu U rỗng thì Hạng Vũ chỉ chia đôi các đoạn ngoài S, dùng n+1-|S|\le n điểm; khi đó toàn bộ các đoạn của S là phần thừa, có tổng độ dài m\le\delta.)

Mỗi vị trí trên một hàng ứng với đúng một điểm trên gậy (nằm trong đoạn tương ứng), nên các dấu trên hai hàng là các điểm thật trên gậy. Sau khi chặt, trên phần [0;\Sigma(U)] cả hai hàng đều bị chặt tại đúng cùng một tập vị trí (gồm mọi mối nối của hàng S và mọi mối nối của hàng U trong phần này). Vì thế mỗi khoảng giữa hai vị trí liên tiếp cho một khúc ở hàng S và một khúc ở hàng U có cùng độ dài, tức các khúc ở phần này ghép thành từng cặp bằng nhau; các đoạn bị chia đôi cũng cho các cặp bằng nhau. Phần thừa là phần hàng S nằm sau vị trí \Sigma(U), có tổng độ dài m.

Khi lấy gậy, Hạng Vũ chơi như sau: nếu Lưu Bang vừa lấy một khúc thuộc một cặp mà khúc kia chưa ai lấy thì Hạng Vũ lấy khúc kia; nếu không thì Hạng Vũ lấy một khúc tuỳ ý. Như vậy trong mỗi cặp Lưu Bang lấy được nhiều nhất một khúc, nên tổng độ dài Lưu Bang nhận được không quá

\dfrac{1-m}{2}+m=\dfrac{1+m}{2}\le\dfrac{1+\delta}{2}.

Phần 2. Lưu Bang đảm bảo được ít nhất \dfrac{1+\delta}{2}.

Lưu Bang đánh dấu n điểm chia gậy thành n+1 đoạn có độ dài a_i=2^{i-1}\delta (i=1,2,\ldots,n+1; tổng bằng (2^{n+1}-1)\delta=1), rồi khi lấy gậy thì luôn lấy khúc dài nhất còn lại.

Giả sử sau khi chặt có k\le 2n+1 khúc với độ dài x_1\ge x_2\ge\cdots\ge x_k. Trước lượt lấy thứ j của Lưu Bang mới có 2j-2 khúc bị lấy, nên trong các khúc x_1,\ldots,x_{2j-1} còn ít nhất một khúc; do đó khúc thứ j Lưu Bang lấy dài ít nhất x_{2j-1}. Vậy Lưu Bang được ít nhất x_1+x_3+x_5+\cdots, và vì tổng tất cả bằng 1 nên Lưu Bang được ít nhất \dfrac{1+G}{2} với

G=x_1-x_2+x_3-x_4+\cdots+(-1)^{k+1}x_k.

Ta chứng minh G\ge\delta. Ghép các khúc thành các cặp (x_1,x_2),(x_3,x_4),\ldots (nếu k lẻ thì x_k đứng riêng); có không quá n cặp. Lập đồ thị có n+1 đỉnh là n+1 đoạn của Lưu Bang; với mỗi cặp, nối hai đoạn chứa hai khúc của cặp đó bằng một cạnh (nếu hai khúc cùng thuộc một đoạn thì cạnh là một khuyên). Đồ thị có n+1 đỉnh mà không quá n cạnh, nên có một thành phần liên thông có số cạnh ít hơn số đỉnh; thành phần đó là một cây.

Tô các đỉnh của cây này bằng hai màu sao cho hai đỉnh kề nhau khác màu. Đặt \varepsilon_i=1 nếu đoạn thứ i được tô màu thứ nhất, \varepsilon_i=-1 nếu được tô màu thứ hai và \varepsilon_i=0 nếu đoạn thứ i không thuộc cây. Viết mỗi a_i thành tổng độ dài các khúc thuộc đoạn thứ i. Các khúc thuộc những đoạn ngoài cây có hệ số 0 nên không đóng góp vào tổng \sum\varepsilon_ia_i. Xét một khúc thuộc một đoạn của cây. Nếu nó thuộc một cặp (x_{2j-1},x_{2j}) thì cạnh ứng với cặp này thuộc cây; cây không có khuyên, nên khúc còn lại của cặp nằm ở một đỉnh khác, kề với đỉnh chứa khúc đang xét và khác màu với nó, do đó cả cặp đóng góp \pm(x_{2j-1}-x_{2j}). Nếu nó là khúc lẻ x_k thì nó đóng góp \pm x_k. Do đó

\Big|\displaystyle\sum_{i=1}^{n+1}\varepsilon_i a_i\Big|\le (x_1-x_2)+(x_3-x_4)+\cdots=G.

Mặt khác \displaystyle\sum_{i=1}^{n+1}\varepsilon_i a_i=\delta\sum_{i=1}^{n+1}\varepsilon_i 2^{i-1}, và số nguyên \displaystyle\sum\varepsilon_i2^{i-1} khác 0: gọi i_0 là chỉ số lớn nhất có \varepsilon_{i_0}\ne 0 thì 2^{i_0-1}>2^{i_0-2}+\cdots+2+1. Vậy vế trái ít nhất bằng \delta, tức G\ge\delta, và Lưu Bang nhận được ít nhất \dfrac{1+\delta}{2}.

Kết luận. Từ hai phần trên, giá trị cần tìm là c=\dfrac{1+\delta}{2}=\dfrac{2^n}{2^{n+1}-1}.

Thứ Năm, 16 Tháng Bảy 2026

Bài 4. (7 điểm)

Thiền Vu và Mộc Lan chơi một trò chơi. Cho góc \theta với 0^\circ < \theta < 180^\circ mà cả hai người chơi đều biết. Đầu tiên, Thiền Vu làm một tam giác \mathcal{T} bằng giấy với kích thước theo ý mình. Sau đó, họ liên tục thực hiện các bước như sau:

  • Nếu \mathcal{T} có ít nhất một góc có số đo bằng đúng \theta thì trò chơi kết thúc và Mộc Lan thắng cuộc.

  • Nếu không, Mộc Lan chọn một điểm P nằm trên biên nhưng không trùng với một trong các đỉnh của \mathcal{T}. Sau đó cô cắt tam giác \mathcal{T} theo một đường thẳng từ P đến đỉnh đối diện của \mathcal{T}, chia nó thành hai tam giác.

  • Thiền Vu bỏ một trong hai tam giác đi. Tam giác còn lại trở thành tam giác \mathcal{T} mới.

Với các giá trị thực nào của \theta thì Mộc Lan có thể đảm bảo cô sẽ thắng cuộc sau một số hữu hạn các bước, mặc cho Thiền Vu chơi như thế nào đi chăng nữa?

Đáp số: \theta=\dfrac{180^\circ}{n} với n là số nguyên, n\ge 2.

Phần 1. Nếu \theta=\dfrac{180^\circ}{n} (n\ge2) thì Mộc Lan thắng.

Nhận xét. Nếu tam giác hiện tại có một góc bằng k\theta với k nguyên dương thì Mộc Lan chắc chắn thắng. Thật vậy, quy nạp theo k: với k=1 cô thắng ngay. Với k\ge2, vì \theta>0^\circ và (k-1)\theta>0^\circ nên có tia nằm thực sự bên trong góc k\theta chia góc này thành hai góc \theta và (k-1)\theta; tia đó cắt cạnh đối diện tại một điểm P khác hai đầu mút, và Mộc Lan cắt theo đường này. Một tam giác mới có góc \theta, tam giác kia có góc (k-1)\theta; Thiền Vu giữ tam giác nào thì Mộc Lan cũng thắng (ngay lập tức, hoặc theo giả thiết quy nạp).

Lượt đầu. Nếu tam giác ban đầu chưa có góc \theta, Mộc Lan cắt theo đường cao kẻ từ đỉnh của góc lớn nhất (chân đường cao nằm bên trong cạnh đối diện vì hai góc còn lại nhọn). Cả hai tam giác mới đều vuông. Nếu n=2 thì \theta=90^\circ và Mộc Lan thắng.

Lượt hai (với n\ge3). Gọi tam giác vuông được giữ lại là ABC, vuông tại A, với \angle B\le\angle C, nên \angle B\le45^\circ. Đặt k=\left\lfloor\dfrac n2\right\rfloor. Nếu n chẵn thì k\theta=90^\circ; nếu n lẻ thì k\theta=90^\circ-\dfrac{90^\circ}{n}\ge60^\circ. Trong cả hai trường hợp 45^\circ<k\theta\le90^\circ.

Hình học

Khi điểm D chạy trên cạnh BC từ B đến C, góc \angle ADC=\angle B+\angle BAD tăng liên tục từ \angle B đến \angle B+90^\circ. Vì \angle B\le45^\circ<k\theta\le90^\circ<\angle B+90^\circ nên có điểm D nằm trong cạnh BC sao cho \angle ADC=k\theta. Mộc Lan cắt theo AD. Tam giác ADC có góc k\theta, còn tam giác ADB có góc \angle ADB=180^\circ-k\theta=(n-k)\theta với n-k\ge1. Dù Thiền Vu giữ tam giác nào, tam giác đó cũng có một góc là bội nguyên dương của \theta, và theo Nhận xét, Mộc Lan thắng sau hữu hạn bước.

Phần 2. Nếu \theta không có dạng trên thì Thiền Vu không bao giờ thua.

Giả sử 180^\circ không phải là bội nguyên dương của \theta. Gọi một góc là xấu nếu nó là bội nguyên dương của \theta, và gọi một tam giác là an toàn nếu không góc nào của nó xấu. Tam giác an toàn không có góc bằng \theta.

Tam giác ban đầu. Chỉ có hữu hạn góc xấu nhỏ hơn 180^\circ, nên Thiền Vu chọn được \alpha\in(0^\circ;90^\circ) sao cho cả \alpha và 180^\circ-2\alpha đều không xấu, rồi làm tam giác cân có ba góc \alpha,\alpha,180^\circ-2\alpha. Đó là một tam giác an toàn.

Mỗi lần cắt. Giả sử tam giác hiện tại ABC an toàn và Mộc Lan cắt theo AD với D thuộc cạnh BC. Ta chứng minh ít nhất một trong hai tam giác ABD, ACD an toàn. Giả sử tam giác ABD không an toàn. Vì \angle B không xấu nên \angle BAD hoặc \angle ADB xấu. Tam giác ACD có ba góc là \angle C (không xấu) và

\angle DAC=\angle A-\angle BAD=\angle ADB-\angle C, \angle ADC=180^\circ-\angle ADB=\angle B+\angle BAD.

Dưới đây i, j ký hiệu các số nguyên dương.

  • Nếu \angle BAD=i\theta: giả sử \angle DAC=j\theta thì \angle A=(i+j)\theta xấu, vô lí; giả sử \angle ADC=j\theta thì \angle B=(j-i)\theta>0 xấu, vô lí.

  • Nếu \angle ADB=i\theta: giả sử \angle DAC=j\theta thì \angle C=(i-j)\theta>0 xấu, vô lí; giả sử \angle ADC=j\theta thì 180^\circ=(i+j)\theta, trái giả thiết.

Vậy tam giác ACD an toàn. Thiền Vu luôn giữ lại một tam giác an toàn, nên tam giác hiện tại không bao giờ có góc bằng \theta và Mộc Lan không thể thắng.

Kết luận. Mộc Lan đảm bảo thắng khi và chỉ khi \theta=\dfrac{180^\circ}{n} với n nguyên, n\ge2.

Bài 5. (7 điểm)

Ký hiệu \mathbb{R}_{>0} là tập hợp các số thực dương. Xác định tất cả các hàm số f\colon \mathbb{R}_{>0} \to \mathbb{R}_{>0} thỏa mãn

\sqrt{\dfrac{x^2+f(y)^2}{2}} \ge \dfrac{f(x)+y}{2} \ge \sqrt{xf(y)}

với mọi x, y \in \mathbb{R}_{>0}.

Đáp số: f(x)=x+c với mọi x>0, trong đó c\ge0 là hằng số.

Thử lại. Với f(x)=x+c, c\ge0, đặt u=y+c>0. Bất đẳng thức cần kiểm tra trở thành \sqrt{\dfrac{x^2+u^2}{2}}\ge\dfrac{x+u}{2}\ge\sqrt{xu}, đúng theo bất đẳng thức giữa trung bình bình phương, trung bình cộng và trung bình nhân.

Chiều ngược lại. Giả sử f thoả mãn đề bài. Ký hiệu P(x,y) là bất đẳng thức bên trái và Q(x,y) là bất đẳng thức bên phải.

Bước 1. Dãy lặp của f là cấp số cộng. Thay x=f(t), y=t: hai vế ngoài cùng đều bằng f(t), nên

\dfrac{f(f(t))+t}{2}=f(t), tức là f(f(t))-f(t)=f(t)-t với mọi t>0.

Đặt d(t)=f(t)-t. Đẳng thức trên nói rằng d(f(t))=d(t). Xét dãy t_0=t, t_{k+1}=f(t_k); bằng quy nạp ta có d(t_k)=d(t) và t_k=t+k d(t) với mọi k\ge0. Vì t_k>0 với mọi k nên d(t)\ge0 (nếu d(t)<0 thì t+k d(t)\le0 khi k đủ lớn, vô lí), tức f(t)\ge t với mọi t>0.

Bước 2. Hai giá trị dương bất kì của d bằng nhau. Giả sử trái lại, có hai giá trị dương khác nhau của d; đặt tên hai điểm tương ứng là x, y sao cho d(x)=A, d(y)=B và 0<A<B. Với m,n nguyên dương, đặt

X=x+mA, Y=y+(n+1)B.

Theo Bước 1, f(X)=X+A và f(y+nB)=Y. Áp dụng Q(X, y+nB):

\dfrac{X+A+Y-B}{2}\ge\sqrt{XY} \iff \big(\sqrt X-\sqrt Y\big)^2\ge B-A>0. (1)

Bây giờ chọn n đủ lớn để Y>x+A và Y>\dfrac{A^2}{B-A}, rồi chọn m=\left\lfloor\dfrac{Y-x}{A}\right\rfloor\ge1. Khi đó X\le Y<X+A và

0\le\sqrt Y-\sqrt X=\dfrac{Y-X}{\sqrt Y+\sqrt X}<\dfrac{A}{\sqrt Y}, nên \big(\sqrt X-\sqrt Y\big)^2<\dfrac{A^2}{Y}<B-A,

mâu thuẫn với (1). Vậy mọi giá trị dương của d đều bằng nhau.

Bước 3. d là hằng số. Nếu d(t)=0 với mọi t thì f(x)=x, ứng với c=0. Ngược lại, tồn tại p>0 với D=d(p)>0. Theo Bước 2, mọi giá trị dương của d đều bằng D, nên d(t)\in\{0;D\} với mọi t>0. Giả sử có điểm z với d(z)=0, tức f(z)=z và f(p)=p+D. Từ P(p,z):

\sqrt{\dfrac{p^2+z^2}{2}}\ge\dfrac{p+D+z}{2} \Rightarrow 2(p^2+z^2)\ge(p+z+D)^2 \Rightarrow (p-z)^2\ge2D(p+z)+D^2>D^2.

Vậy hai điểm bất kì có giá trị d khác nhau thì cách nhau hơn D. (2)

Chọn số nguyên dương r>\dfrac{|p-z|}{D} và chia đoạn nối z và p thành r đoạn bằng nhau (độ dài nhỏ hơn D) bởi các điểm chia z=s_0,s_1,\ldots,s_r=p; các điểm này nằm giữa z và p nên đều dương. Vì d(s_0)=0, d(s_r)=D và mỗi d(s_i)\in\{0;D\}, nên có chỉ số i với d(s_i)=0, d(s_{i+1})=D; hai điểm này cách nhau chưa tới D, mâu thuẫn với (2). Vậy không có điểm z nào như thế, tức d(t)=D với mọi t>0 và f(x)=x+D.

Kết luận. Các hàm số cần tìm là f(x)=x+c với hằng số c\ge0.

Bài 6. (7 điểm)

Cho một dãy vô hạn a_1, a_2, a_3, \ldots gồm các số nguyên lớn hơn 1. Giả sử rằng với mọi số nguyên dương n, số hạng a_{n+1} là số nguyên dương nhỏ nhất lớn hơn a_n sao cho \gcd(a_{n+1}, a_i) > 1 với mọi i = 1, 2, \ldots, n. Chứng minh rằng tồn tại các số nguyên dương T và L sao cho

a_{n+T} = a_n + L

với mọi số nguyên dương n.

(Chú ý rằng \gcd(x,y) ký hiệu ước số chung lớn nhất của các số nguyên dương x và y.)

Ý chính: chỉ có hữu hạn số nguyên tố thật sự quyết định một số có thuộc dãy hay không.

Bước 1. Tập \mathcal{A}. Đặt

\mathcal{A}=\{m\in\mathbb{Z}, m\ge2: \gcd(m,a_i)>1, \forall i\ge1\}.

Việc m có thuộc \mathcal{A} hay không chỉ phụ thuộc vào tập các ước nguyên tố của m. (1)

Nói riêng, nếu m\in\mathcal{A} thì mọi luỹ thừa m^r (r nguyên dương) cũng thuộc \mathcal{A}. Ngoài ra mọi bội km (k nguyên dương) của m cũng thuộc \mathcal{A}, vì \gcd(km,a_i)\ge\gcd(m,a_i)>1.

(i) Mọi số hạng a_n đều thuộc \mathcal{A}: \gcd(a_n,a_i)>1 với i<n theo cách chọn a_n, với i>n theo cách chọn a_i, và \gcd(a_n,a_n)=a_n>1.

(ii) Nếu số nguyên x>a_1 không phải là số hạng của dãy thì tồn tại số hạng a_i<x với \gcd(x,a_i)=1. Thật vậy, dãy (a_n) gồm các số nguyên và tăng ngặt nên không bị chặn trên; do đó có chỉ số j\ge2 nhỏ nhất với a_j>x, khi đó a_{j-1}<x<a_j. Nếu \gcd(x,a_i)>1 với mọi i\le j-1 thì theo tính nhỏ nhất của a_j phải có a_j\le x, vô lí. Vậy có i\le j-1 với \gcd(x,a_i)=1, và a_i\le a_{j-1}<x.

Từ (i) và (ii): dãy (a_n) chính là dãy tất cả các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1, xếp theo thứ tự tăng dần.

(iii) Hai phần tử bất kì m,m' của \mathcal{A} có \gcd(m,m')>1. Thật vậy, chọn r sao cho m^r>a_1; vì m^r\in\mathcal{A} nên m^r=a_k với k nào đó, do đó \gcd(m',m^r)>1, suy ra \gcd(m',m)>1.

Bước 2. Các phần tử tối tiểu. Gọi \mathcal{D} là tập các phần tử của \mathcal{A} không có ước thực sự nào thuộc \mathcal{A}. Mỗi m\in\mathcal{A} chia hết cho một phần tử của \mathcal{D} (lấy ước nhỏ nhất của m thuộc \mathcal{A}). Ta chứng minh \mathcal{D} hữu hạn.

(a) Mọi d\in\mathcal{D} không chia hết cho bình phương của số nguyên tố nào. Nếu p^2\mid d thì \dfrac dp có cùng tập ước nguyên tố với d, nên \dfrac dp\in\mathcal{A} theo (1), trái với tính tối tiểu của d.

(b) Mọi ước nguyên tố của mọi d\in\mathcal{D} đều không vượt quá a_1^2. Giả sử trái lại, gọi d là phần tử nhỏ nhất của \mathcal{D} có một ước nguyên tố p>a_1^2, và viết d=pc. Vì d\in\mathcal{A} nên \gcd(d,a_1)>1; lấy một ước nguyên tố chung q của d và a_1. Do q\le a_1<p nên q\mid c. Suy ra c\ge2 là ước thực sự của d, nên c\notin\mathcal{A}.

Vì q\ge2 nên dãy c, qc, q^2c,\ldots tăng không bị chặn, và c<d; do đó có số nguyên k\ge0 lớn nhất sao cho y=q^kc<d. Theo tính lớn nhất của k, q^{k+1}c\ge d, nên

y\ge\dfrac dq=\dfrac{pc}{q}>\dfrac{a_1^2}{a_1}=a_1

(do p>a_1^2, q\le a_1 và c\ge1). Vậy a_1<y<d. Số y có cùng tập ước nguyên tố với c (vì q\mid c), nên y\notin\mathcal{A} theo (1). Theo (ii), tồn tại số hạng a_i<y với \gcd(y,a_i)=1. Lấy d'\in\mathcal{D} là một ước của a_i. Vì d'\le a_i<y<d nên theo cách chọn d, mọi ước nguyên tố của d' đều không vượt quá a_1^2; nói riêng p\nmid d'. Theo (iii), d và d' có một ước nguyên tố chung s; vì s\ne p và s\mid d=pc nên s\mid c, do đó s\mid y. Mặt khác s\mid d'\mid a_i. Vậy \gcd(y,a_i)\ge s>1, mâu thuẫn.

Từ (a) và (b), mỗi phần tử của \mathcal{D} là tích của một số số nguyên tố phân biệt không vượt quá a_1^2. Chỉ có hữu hạn tích như thế, nên \mathcal{D} hữu hạn.

Bước 3. Tính tuần hoàn. Với số nguyên m\ge2, ta có

m\in\mathcal{A}\iff m chia hết cho ít nhất một phần tử của \mathcal{D}.

(Chiều thuận đã nêu ở Bước 2; chiều ngược do mọi bội của một phần tử thuộc \mathcal{A} cũng thuộc \mathcal{A}.) Tập \mathcal{D} hữu hạn và khác rỗng (vì a_1\in\mathcal{A} có một ước thuộc \mathcal{D}); gọi L là bội chung nhỏ nhất của các phần tử của \mathcal{D}. Vì mỗi phần tử của \mathcal{D} là ước của L nên với mọi m\ge2:

m\in\mathcal{A}\iff m+L\in\mathcal{A}. (2)

Gọi T là số phần tử của \mathcal{A} trong nửa khoảng (a_1; a_1+L]. Theo (2), a_1+L\in\mathcal{A}, nên T\ge1 và theo Bước 1, a_{T+1}=a_1+L. Cũng theo (2), phép cộng thêm L là một song ánh tăng từ tập các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1, tức \{a_1,a_2,a_3,\ldots\}, lên tập các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1+L, tức \{a_{T+1},a_{T+2},\ldots\} (toàn ánh vì nếu x\in\mathcal{A} và x\ge a_1+L thì x-L\ge a_1\ge2 và x-L\in\mathcal{A} theo (2)). Song ánh tăng biến phần tử thứ n thành phần tử thứ n, nên

a_n+L=a_{n+T} với mọi số nguyên dương n.

Đề của Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế IMO 2026 (lần thứ 67, Thượng Hải, Trung Quốc). Lời giải do đội ngũ CenStu biên soạn. Bạn dùng lại được cho lớp của mình — in ra giấy, hoặc soạn một đề riêng bằng công cụ miễn phí .

Đề này có hữu ích không?

Hãy là người đầu tiên đánh giá

Đề thi Toán lớp 12 khác

Xem tất cả đề thi Toán lớp 12