Bài 6. (7 điểm)
Ý chính: chỉ có hữu hạn số nguyên tố thật sự quyết định một số có thuộc dãy hay không.
Bước 1. Tập \mathcal{A}. Đặt
\mathcal{A}=\{m\in\mathbb{Z}, m\ge2: \gcd(m,a_i)>1, \forall i\ge1\}.
Việc m có thuộc \mathcal{A} hay không chỉ phụ thuộc vào tập các ước nguyên tố của m. (1)
Nói riêng, nếu m\in\mathcal{A} thì mọi luỹ thừa m^r (r nguyên dương) cũng thuộc \mathcal{A}. Ngoài ra mọi bội km (k nguyên dương) của m cũng thuộc \mathcal{A}, vì \gcd(km,a_i)\ge\gcd(m,a_i)>1.
(i) Mọi số hạng a_n đều thuộc \mathcal{A}: \gcd(a_n,a_i)>1 với i<n theo cách chọn a_n, với i>n theo cách chọn a_i, và \gcd(a_n,a_n)=a_n>1.
(ii) Nếu số nguyên x>a_1 không phải là số hạng của dãy thì tồn tại số hạng a_i<x với \gcd(x,a_i)=1. Thật vậy, dãy (a_n) gồm các số nguyên và tăng ngặt nên không bị chặn trên; do đó có chỉ số j\ge2 nhỏ nhất với a_j>x, khi đó a_{j-1}<x<a_j. Nếu \gcd(x,a_i)>1 với mọi i\le j-1 thì theo tính nhỏ nhất của a_j phải có a_j\le x, vô lí. Vậy có i\le j-1 với \gcd(x,a_i)=1, và a_i\le a_{j-1}<x.
Từ (i) và (ii): dãy (a_n) chính là dãy tất cả các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1, xếp theo thứ tự tăng dần.
(iii) Hai phần tử bất kì m,m' của \mathcal{A} có \gcd(m,m')>1. Thật vậy, chọn r sao cho m^r>a_1; vì m^r\in\mathcal{A} nên m^r=a_k với k nào đó, do đó \gcd(m',m^r)>1, suy ra \gcd(m',m)>1.
Bước 2. Các phần tử tối tiểu. Gọi \mathcal{D} là tập các phần tử của \mathcal{A} không có ước thực sự nào thuộc \mathcal{A}. Mỗi m\in\mathcal{A} chia hết cho một phần tử của \mathcal{D} (lấy ước nhỏ nhất của m thuộc \mathcal{A}). Ta chứng minh \mathcal{D} hữu hạn.
(a) Mọi d\in\mathcal{D} không chia hết cho bình phương của số nguyên tố nào. Nếu p^2\mid d thì \dfrac dp có cùng tập ước nguyên tố với d, nên \dfrac dp\in\mathcal{A} theo (1), trái với tính tối tiểu của d.
(b) Mọi ước nguyên tố của mọi d\in\mathcal{D} đều không vượt quá a_1^2. Giả sử trái lại, gọi d là phần tử nhỏ nhất của \mathcal{D} có một ước nguyên tố p>a_1^2, và viết d=pc. Vì d\in\mathcal{A} nên \gcd(d,a_1)>1; lấy một ước nguyên tố chung q của d và a_1. Do q\le a_1<p nên q\mid c. Suy ra c\ge2 là ước thực sự của d, nên c\notin\mathcal{A}.
Vì q\ge2 nên dãy c, qc, q^2c,\ldots tăng không bị chặn, và c<d; do đó có số nguyên k\ge0 lớn nhất sao cho y=q^kc<d. Theo tính lớn nhất của k, q^{k+1}c\ge d, nên
y\ge\dfrac dq=\dfrac{pc}{q}>\dfrac{a_1^2}{a_1}=a_1
(do p>a_1^2, q\le a_1 và c\ge1). Vậy a_1<y<d. Số y có cùng tập ước nguyên tố với c (vì q\mid c), nên y\notin\mathcal{A} theo (1). Theo (ii), tồn tại số hạng a_i<y với \gcd(y,a_i)=1. Lấy d'\in\mathcal{D} là một ước của a_i. Vì d'\le a_i<y<d nên theo cách chọn d, mọi ước nguyên tố của d' đều không vượt quá a_1^2; nói riêng p\nmid d'. Theo (iii), d và d' có một ước nguyên tố chung s; vì s\ne p và s\mid d=pc nên s\mid c, do đó s\mid y. Mặt khác s\mid d'\mid a_i. Vậy \gcd(y,a_i)\ge s>1, mâu thuẫn.
Từ (a) và (b), mỗi phần tử của \mathcal{D} là tích của một số số nguyên tố phân biệt không vượt quá a_1^2. Chỉ có hữu hạn tích như thế, nên \mathcal{D} hữu hạn.
Bước 3. Tính tuần hoàn. Với số nguyên m\ge2, ta có
m\in\mathcal{A}\iff m chia hết cho ít nhất một phần tử của \mathcal{D}.
(Chiều thuận đã nêu ở Bước 2; chiều ngược do mọi bội của một phần tử thuộc \mathcal{A} cũng thuộc \mathcal{A}.) Tập \mathcal{D} hữu hạn và khác rỗng (vì a_1\in\mathcal{A} có một ước thuộc \mathcal{D}); gọi L là bội chung nhỏ nhất của các phần tử của \mathcal{D}. Vì mỗi phần tử của \mathcal{D} là ước của L nên với mọi m\ge2:
m\in\mathcal{A}\iff m+L\in\mathcal{A}. (2)
Gọi T là số phần tử của \mathcal{A} trong nửa khoảng (a_1; a_1+L]. Theo (2), a_1+L\in\mathcal{A}, nên T\ge1 và theo Bước 1, a_{T+1}=a_1+L. Cũng theo (2), phép cộng thêm L là một song ánh tăng từ tập các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1, tức \{a_1,a_2,a_3,\ldots\}, lên tập các phần tử của \mathcal{A} không nhỏ hơn a_1+L, tức \{a_{T+1},a_{T+2},\ldots\} (toàn ánh vì nếu x\in\mathcal{A} và x\ge a_1+L thì x-L\ge a_1\ge2 và x-L\in\mathcal{A} theo (2)). Song ánh tăng biến phần tử thứ n thành phần tử thứ n, nên
a_n+L=a_{n+T} với mọi số nguyên dương n.