Đề thi vào 10 Toán chuyên ĐHSP Hà Nội 2026 vòng 2

Đề Toán vòng 2 thi vào 10 Chuyên ĐHSP Hà Nội 2026, có đáp án và lời giải. Gồm 5 câu tự luận: biểu thức căn, hình học đường tròn, số học, đa thức và bất đẳng thức, tổ hợp bảng ô vuông; năm học 2026-2027.

  • 5 câu
  • Thi vào lớp 10
  • Nâng cao
  • 150 phút
  • Năm học 2026-2027
  • Nguồn: Trường THPT Chuyên ĐHSP, Hà Nội

Chọn mẫu đề và điền tên trường của bạn trước khi in · Lưu thành PDF ngay trong hộp thoại In

Họ và tên: ....................................Lớp: ..................Số báo danh: ..............
Câu 1. (1,5 điểm)

Cho x, y, z là các số thực dương thỏa mãn x^2 = y + z

a) Chứng minh rằng: \sqrt{2(x-\sqrt{y})} = \sqrt{x+\sqrt{z}} - \sqrt{x-\sqrt{z}}

b) Tính L = \dfrac{\sqrt{x-\sqrt{y}} + \sqrt{x-\sqrt{z}}}{\sqrt{x+\sqrt{y}} + \sqrt{x+\sqrt{z}}}

Câu 2. (3 điểm)

Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O). Dựng một đường tròn (O') tiếp xúc trong với (O) tại M và tiếp xúc với AB, BC tại các điểm N, E. MN và ME lần lượt cắt (O) lần thứ hai tại các điểm S, T khác M.

a) Chứng minh rằng ST \parallel NE.

b) Đường thẳng ST cắt BC, BA tương ứng tại các điểm P, Q. Chứng minh rằng

TP \cdot SQ = BP^2 = BQ^2.

c) Gọi I là tâm nội tiếp của tam giác ABC. Chứng minh rằng tứ giác IPBQ là hình thoi.

Câu 3. (1,5 điểm)

Cho S là tập hợp các số nguyên dương x sao cho tồn tại y, n nguyên dương thỏa mãn x^2 + 2^n = y^2. Tìm x sao cho x, x+1 thuộc S.

Câu 4. (2,5 điểm)

a) Cho P(x) là một đa thức bậc 30 có ít nhất 11 nghiệm phân biệt. Chứng minh rằng: Không tồn tại hai đa thức khác hằng Q(x), R(x) với hệ số thực sao cho

P(x) = [Q(x)]^3 + [R(x)]^3

với mọi x \in \mathbb{R}.

b) Giả sử (x_1, x_2, x_3, x_4) là một bộ hoán vị của bộ 4 số (1, 2, 3, 4). Tìm giá trị lớn nhất của

\sqrt{|x_1 - 1|} + \sqrt{|x_2 - 2|} + \sqrt{|x_3 - 3|} + \sqrt{|x_4 - 4|}.

Câu 5. (1,5 điểm)

Cho một bảng ô vuông kích thước 2026 \times 2026. Một cách tô màu được gọi là hoàn hảo nếu mỗi ô vuông của bảng được tô bởi một trong hai màu đen hoặc trắng sao cho mỗi hàng và mỗi cột của bảng đều chứa ít nhất 1013 ô màu đen và tối đa 1200 ô màu đen.

Với một cách tô màu hoàn hảo, ta thực hiện phép biến đổi sau: Thay màu của một ô vuông (từ đen thành trắng, hoặc từ trắng thành đen) sao cho bảng ô vuông mới nhận được vẫn là một cách tô màu hoàn hảo.

Chứng minh rằng với mọi cặp tô màu hoàn hảo S_1, S_2 bất kỳ, xuất phát từ S_1 ta luôn có thể thực hiện một số hữu hạn bước biến đổi để thu được S_2.

Đáp án và lời giải chi tiết

ĐÁP ÁN & HƯỚNG DẪN CHẤM

⚠ BẢN ĐÁP ÁN — đề trong kho CenStu, phát kèm đáp án

Hướng dẫn chấm tự luận

Câu 1. (1,5 điểm)

Cho x, y, z là các số thực dương thỏa mãn x^2 = y + z

a) Chứng minh rằng: \sqrt{2(x-\sqrt{y})} = \sqrt{x+\sqrt{z}} - \sqrt{x-\sqrt{z}}

b) Tính L = \dfrac{\sqrt{x-\sqrt{y}} + \sqrt{x-\sqrt{z}}}{\sqrt{x+\sqrt{y}} + \sqrt{x+\sqrt{z}}}

a) Vì x^2 = y + z với y, z > 0 nên x^2 > y, x^2 > z, suy ra x - \sqrt{y} > 0 và x - \sqrt{z} > 0; các căn đều xác định.

Bình phương vế phải: \left(\sqrt{x+\sqrt{z}} - \sqrt{x-\sqrt{z}}\right)^2 = 2x - 2\sqrt{x^2 - z} = 2x - 2\sqrt{y} = 2(x - \sqrt{y}).

Vế phải dương (vì x + \sqrt{z} > x - \sqrt{z}), lấy căn hai vế được đẳng thức cần chứng minh.

b) Theo a) và vai trò đối xứng của y, z:

\sqrt{x+\sqrt{z}} - \sqrt{x-\sqrt{z}} = \sqrt{2} \sqrt{x-\sqrt{y}} và \sqrt{x+\sqrt{y}} - \sqrt{x-\sqrt{y}} = \sqrt{2} \sqrt{x-\sqrt{z}}.

Đặt A = \sqrt{x+\sqrt{y}} + \sqrt{x+\sqrt{z}}, B = \sqrt{x-\sqrt{y}} + \sqrt{x-\sqrt{z}}. Cộng hai đẳng thức: A - B = \sqrt{2} B, tức A = (\sqrt{2}+1)B.

Vậy L = \dfrac{B}{A} = \dfrac{1}{\sqrt{2}+1} = \sqrt{2} - 1.

Câu 2. (3 điểm)

Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O). Dựng một đường tròn (O') tiếp xúc trong với (O) tại M và tiếp xúc với AB, BC tại các điểm N, E. MN và ME lần lượt cắt (O) lần thứ hai tại các điểm S, T khác M.

a) Chứng minh rằng ST \parallel NE.

b) Đường thẳng ST cắt BC, BA tương ứng tại các điểm P, Q. Chứng minh rằng

TP \cdot SQ = BP^2 = BQ^2.

c) Gọi I là tâm nội tiếp của tam giác ABC. Chứng minh rằng tứ giác IPBQ là hình thoi.

Hình minh hoạ Câu 2 — Đề thi vào 10 Toán chuyên ĐHSP Hà Nội 2026 vòng 2

a) Hai đường tròn (O), (O') tiếp xúc tại M nên O, O', M thẳng hàng. Các tam giác OSM cân tại O và O'NM cân tại O' có chung góc tại M, nên \widehat{OSM} = \widehat{OMS} = \widehat{O'NM}, suy ra O'N \parallel OS. Tương tự O'E \parallel OT.

Theo định lí Thales: \dfrac{MN}{MS} = \dfrac{MO'}{MO} = \dfrac{ME}{MT}, nên theo Thales đảo NE \parallel ST.

b) (O') tiếp xúc AB tại N nên O'N \perp AB; kết hợp O'N \parallel OS được OS \perp AB, do đó S là điểm chính giữa cung nhỏ AB. Tương tự T là điểm chính giữa cung nhỏ BC.

Từ các cung bằng nhau: \widehat{QSB} = \widehat{TSB} = \widehat{TCB} = \widehat{TBC} = \widehat{PBT} và \widehat{QBS} = \widehat{ABS} = \widehat{BAS} = \widehat{BTS} = \widehat{PTB}.

Suy ra \triangle QSB \sim \triangle PBT (g.g), nên \dfrac{SQ}{BP} = \dfrac{BQ}{TP}, tức TP \cdot SQ = BP \cdot BQ.

Cũng từ cặp tam giác đồng dạng: \widehat{BQP} = 180^\circ - \widehat{SQB} = 180^\circ - \widehat{BPT} = \widehat{BPQ}, nên tam giác BPQ cân tại B, BP = BQ. Vậy TP \cdot SQ = BP^2 = BQ^2.

c) Dùng tính chất quen thuộc: nếu D là điểm chính giữa cung BC không chứa A của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC với tâm nội tiếp I thì DB = DC = DI.

Áp dụng cho S và T (câu b): SB = SI và TB = TI, nên ST là đường trung trực của đoạn BI.

Vì P, Q \in ST nên PB = PI, QB = QI. Kết hợp BP = BQ (câu b) được PB = PI = QI = QB, vậy IPBQ là hình thoi.

Câu 3. (1,5 điểm)

Cho S là tập hợp các số nguyên dương x sao cho tồn tại y, n nguyên dương thỏa mãn x^2 + 2^n = y^2. Tìm x sao cho x, x+1 thuộc S.

Mô tả tập S: x^2 + 2^n = y^2 \Leftrightarrow (y-x)(y+x) = 2^n. Hai thừa số cùng tính chẵn lẻ và tích chẵn nên cùng chẵn: y - x = 2^a, y + x = 2^b với 1 \le a < b, a + b = n. Suy ra x = 2^{b-1} - 2^{a-1}.

Ngược lại mọi số x = 2^p - 2^q (p > q \ge 0) đều thuộc S: lấy a = q+1, b = p+1, y = 2^p + 2^q, n = p + q + 2. Vậy S = \{2^p - 2^q \mid p > q \ge 0\}; số lẻ của S là các số 2^p - 1 (p \ge 1).

Trong hai số x, x+1 có đúng một số lẻ.

  • x lẻ: x = 2^p - 1 (p \ge 1), khi đó x + 1 = 2^p = 2^{p+1} - 2^p \in S. Mọi x = 2^p - 1 đều thỏa mãn.

  • x chẵn: x + 1 = 2^p - 1 nên x = 2^p - 2 với p \ge 2, và x = 2^p - 2^1 \in S. Mọi x = 2^p - 2 (p \ge 2) đều thỏa mãn.

Vậy x \in \{2^n - 1 \mid n \in \mathbb{N}^*\} \cup \{2^n - 2 \mid n \in \mathbb{N}^*, n \ge 2\}.

Câu 4. (2,5 điểm)

a) Cho P(x) là một đa thức bậc 30 có ít nhất 11 nghiệm phân biệt. Chứng minh rằng: Không tồn tại hai đa thức khác hằng Q(x), R(x) với hệ số thực sao cho

P(x) = [Q(x)]^3 + [R(x)]^3

với mọi x \in \mathbb{R}.

b) Giả sử (x_1, x_2, x_3, x_4) là một bộ hoán vị của bộ 4 số (1, 2, 3, 4). Tìm giá trị lớn nhất của

\sqrt{|x_1 - 1|} + \sqrt{|x_2 - 2|} + \sqrt{|x_3 - 3|} + \sqrt{|x_4 - 4|}.

a) Giả sử phản chứng có Q, R khác hằng với P = Q^3 + R^3. Đặt S = Q + R.

Nếu c là nghiệm của P thì Q(c)^3 = -R(c)^3, suy ra Q(c) = -R(c), tức S(c) = 0. Vậy S có ít nhất 11 nghiệm phân biệt; S \not\equiv 0 (nếu không thì P \equiv 0), nên \deg S \ge 11.

Gọi m = \deg Q \ge n = \deg R (không mất tổng quát), \deg S \le m.

  • m > n: \deg P = 3m = 30, m = 10, nên \deg S \le 10 — mâu thuẫn.

  • m = n, hệ số cao nhất a, b: nếu a \ne -b thì \deg P = 3m, lại có m = 10 — mâu thuẫn. Nếu a = -b: P = S (Q^2 - QR + R^2), nhân tử sau có hệ số cao nhất a^2 - ab + b^2 = 3a^2 \ne 0 nên bậc 2m. Do đó \deg S = 30 - 2m \ge 11, suy ra m \le 9, mà \deg S \le m \le 9 — mâu thuẫn.

Vậy không tồn tại Q, R như vậy.

b) Gọi T là biểu thức. Theo bất đẳng thức Bunhiacovsky: T^2 \le 4\left(|x_1 - 1| + |x_2 - 2| + |x_3 - 3| + |x_4 - 4|\right).

Vì |x_i - i| = \max(x_i, i) - \min(x_i, i) nên tổng trong ngoặc bằng \sum \max(x_i, i) - \sum \min(x_i, i). Tám số x_1, \dots, x_4, 1, 2, 3, 4 là 1, 1, 2, 2, 3, 3, 4, 4; bốn số lớn chia vào tổng max có tổng không quá 4 + 4 + 3 + 3, bốn số vào tổng min có tổng không nhỏ hơn 1 + 1 + 2 + 2. Do đó tổng trong ngoặc \le 14 - 6 = 8, và T \le \sqrt{32} = 4\sqrt{2}.

Với (x_1, x_2, x_3, x_4) = (3, 4, 1, 2): mỗi |x_i - i| = 2, T = 4\sqrt{2}.

Giá trị lớn nhất là 4\sqrt{2}.

Câu 5. (1,5 điểm)

Cho một bảng ô vuông kích thước 2026 \times 2026. Một cách tô màu được gọi là hoàn hảo nếu mỗi ô vuông của bảng được tô bởi một trong hai màu đen hoặc trắng sao cho mỗi hàng và mỗi cột của bảng đều chứa ít nhất 1013 ô màu đen và tối đa 1200 ô màu đen.

Với một cách tô màu hoàn hảo, ta thực hiện phép biến đổi sau: Thay màu của một ô vuông (từ đen thành trắng, hoặc từ trắng thành đen) sao cho bảng ô vuông mới nhận được vẫn là một cách tô màu hoàn hảo.

Chứng minh rằng với mọi cặp tô màu hoàn hảo S_1, S_2 bất kỳ, xuất phát từ S_1 ta luôn có thể thực hiện một số hữu hạn bước biến đổi để thu được S_2.

Gọi ô (i, j) là ô ở hàng i, cột j. Một cách tô hoàn hảo gọi là cân bằng nếu mỗi hàng và mỗi cột có đúng 1013 ô đen. Chú ý mỗi bước biến đổi đảo ngược được (bước ngược lại cũng giữ tính hoàn hảo).

Bổ đề 1. Từ mọi cách tô hoàn hảo đi tới được một cách tô cân bằng.

Nếu chưa cân bằng thì có hàng i nhiều hơn 1013 ô đen; tổng số ô đen lớn hơn 1013 \cdot 2026 nên cũng có cột j nhiều hơn 1013 ô đen. Ta giảm số ô đen đi 1 bằng vài bước hợp lệ:

  • Ô (i, j) đen: đổi nó thành trắng.

  • Có ô đen (s, j) mà hàng s nhiều hơn 1013 ô đen (hoặc ô đen (i, t) mà cột t nhiều hơn 1013 ô đen): đổi ô đó thành trắng.

  • Còn lại: mọi hàng s có (s, j) đen đều có đúng 1013 ô đen, mọi cột t có (i, t) đen cũng vậy. Có hơn 1013 hàng s như thế; nếu mọi ô (s, t) tương ứng đều đen thì cột t có hơn 1013 ô đen — vô lí. Vậy có s, t với (s, t) trắng. Đổi lần lượt (s, t) thành đen (hàng s, cột t lên 1014), rồi (s, j) và (i, t) thành trắng. Mọi bước giữ tính hoàn hảo.

Số ô đen giảm thực sự sau mỗi lượt nên quá trình dừng, khi đó cách tô cân bằng.

Bổ đề 2. Hai cách tô cân bằng T_1 \ne T_2 biến đổi được về nhau.

Gọi ô "loại +" là ô trắng ở T_1, đen ở T_2; "loại −" ngược lại. Mỗi hàng, mỗi cột có số ô loại + bằng số ô loại −. Xuất phát từ một ô loại + (i, j), trên cột j có ô loại − (k, j), trên hàng k có ô loại + (k, \ell), trên cột \ell có ô loại − (t, \ell), … (hình dưới).

Hình minh hoạ Câu 5 — Đề thi vào 10 Toán chuyên ĐHSP Hà Nội 2026 vòng 2

Vì số hàng, cột hữu hạn nên dãy này lặp lại; lấy một đoạn khép kín ngắn nhất, trong đó mỗi hàng và mỗi cột xuất hiện đúng một lần, gồm m ô loại + và m ô loại − xen kẽ.

Đổi lần lượt các ô loại + của chu trình thành đen (mỗi hàng, cột liên quan lên tối đa 1014 ô đen), rồi đổi các ô loại − thành trắng (về lại 1013). Các bước đều hợp lệ, T_1 vẫn cân bằng và số ô khác màu với T_2 giảm 2m. Lặp lại đến khi trùng T_2.

Kết luận. Theo Bổ đề 1, S_1 \to T_1 và S_2 \to T_2 (với T_1, T_2 cân bằng); đảo ngược đường thứ hai được T_2 \to S_2. Theo Bổ đề 2, T_1 \to T_2. Vậy S_1 \to T_1 \to T_2 \to S_2.

Đề của Trường THPT Chuyên ĐHSP, Hà Nội, đáp án đã đối chiếu với đáp án của đơn vị ra đề. Lời giải do đội ngũ CenStu biên soạn. Bạn dùng lại được cho lớp của mình — in ra giấy, hoặc soạn một đề riêng bằng công cụ miễn phí .

Đề này có hữu ích không?

Hãy là người đầu tiên đánh giá

Đề thi Toán lớp 9 khác

Xem tất cả đề thi Toán lớp 9