Đề thi vào 10 Toán chuyên PTNK TP.HCM 2026 có lời giải

Đề chính thức thi vào 10 môn Toán chuyên năm 2026 của Trường Phổ thông Năng khiếu, có lời giải chi tiết. Gồm 5 câu tự luận: phương trình bậc hai có nghiệm chung, cực trị chu vi tứ giác có hai đường chéo vuông góc, số học về tính chia hết, hình học đường tròn nội tiếp tam giác, bảng ô vuông 3×3 có tổng các hàng, cột, đường chéo bằng nhau; thời gian làm bài 150 phút, năm học 2026-2027.

  • 5 câu
  • Thi vào lớp 10
  • Nâng cao
  • 150 phút
  • Năm học 2026-2027
  • Nguồn: Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐHQG TP.HCM

Chọn mẫu đề và điền tên trường của bạn trước khi in · Lưu thành PDF ngay trong hộp thoại In

Họ và tên: ....................................Lớp: ..................Số báo danh: ..............
Câu 1. (1,5 điểm)

Cho các phương trình x^2+2ax+3b=0 và x^2+2bx+3a=0, trong đó a và b là hai tham số. Biết các phương trình này đều có hai nghiệm phân biệt.

a) Chứng minh \left(a-\dfrac{3}{2}\right)^2+\left(b-\dfrac{3}{2}\right)^2>\dfrac{9}{2}.

b) Giả sử hai phương trình trên có đúng một nghiệm chung. Gọi r là nghiệm còn lại của phương trình thứ nhất và s là nghiệm còn lại của phương trình thứ hai. Chứng minh r+s không phụ thuộc vào a và b.

Câu 2. (1,5 điểm)

Cho tứ giác lồi ABCD có các cạnh BC=7, DA=1, và hai đường chéo AC và BD vuông góc với nhau. Tìm giá trị lớn nhất của chu vi tứ giác ABCD.

Câu 3. (2 điểm)

Với mỗi số nguyên dương n, đặt f(n)=(n+4)^4-n^4.

a) Chứng minh f(n) chia hết cho 16 với mọi n.

b) Tìm n để f(n) chia hết cho 3.

c) Tìm n để f(n) chia hết cho 24^2.

Câu 4. (3 điểm)

Cho tam giác ABC nhọn (AB<AC) có đường tròn nội tiếp (I) tiếp xúc với các cạnh BC, CA, AB lần lượt tại D, E, F. Gọi J là trung điểm của EF và K là giao điểm của AD với EF.

a) Chứng minh ID^2=IJ\cdot IA và tam giác IJD đồng dạng với tam giác IDA.

b) Gọi H là giao điểm khác I của IK với đường tròn đường kính AI. Chứng minh \widehat{IHD}=\widehat{IDK} và các điểm I, D, J, H cùng thuộc một đường tròn (S).

c) Gọi L và G lần lượt là các giao điểm khác D của DJ và (S) với (I). Chứng minh A, G, D thẳng hàng và các đường thẳng AL, GJ cắt nhau trên (I).

Câu 5. (2 điểm)

Cho bảng ô vuông kích thước 3\times 3 gồm 3 hàng, 3 cột và 2 đường chéo như sau:

Một số nguyên dương n được gọi là số tốt nếu ta tìm được 9 số nguyên dương phân biệt và điền vào các ô của bảng, mỗi ô một số, sao cho tổng các số trên mỗi hàng, mỗi cột và mỗi đường chéo đều bằng n.

a) Hãy chỉ ra một cách điền các số nguyên dương từ 1 đến 9 vào các ô của bảng sao cho tổng các số trên mỗi hàng, mỗi cột và mỗi đường chéo đều bằng nhau.

b) Chứng minh nếu n\ge 15 và n chia hết cho 3 thì n là số tốt.

c) Chứng minh nếu n là số tốt thì n\ge 15 và n chia hết cho 3.

----------HẾT----------

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu;

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án và lời giải chi tiết

ĐÁP ÁN & HƯỚNG DẪN CHẤM

⚠ BẢN ĐÁP ÁN — đề trong kho CenStu, phát kèm đáp án

Hướng dẫn chấm tự luận

Câu 1. (1,5 điểm)

Cho các phương trình x^2+2ax+3b=0 và x^2+2bx+3a=0, trong đó a và b là hai tham số. Biết các phương trình này đều có hai nghiệm phân biệt.

a) Chứng minh \left(a-\dfrac{3}{2}\right)^2+\left(b-\dfrac{3}{2}\right)^2>\dfrac{9}{2}.

b) Giả sử hai phương trình trên có đúng một nghiệm chung. Gọi r là nghiệm còn lại của phương trình thứ nhất và s là nghiệm còn lại của phương trình thứ hai. Chứng minh r+s không phụ thuộc vào a và b.

a) Phương trình thứ nhất có hai nghiệm phân biệt nên \Delta_1'=a^2-3b>0; tương tự phương trình thứ hai cho \Delta_2'=b^2-3a>0. Cộng lại: a^2+b^2-3a-3b>0, tức là \left(a-\frac32\right)^2+\left(b-\frac32\right)^2-\frac92>0, hay \left(a-\frac32\right)^2+\left(b-\frac32\right)^2>\frac92.

b) Nếu a=b thì hai phương trình trùng nhau, có chung cả hai nghiệm, trái giả thiết có đúng một nghiệm chung. Vậy a\ne b. Gọi x_0 là nghiệm chung; trừ hai đẳng thức x_0^2+2ax_0+3b=0 và x_0^2+2bx_0+3a=0 ta được 2(a-b)x_0-3(a-b)=0, nên x_0=\frac32. Thay vào phương trình thứ nhất: \frac94+3a+3b=0, suy ra a+b=-\frac34.

Theo Vi-ét: x_0+r=-2a, x_0+s=-2b, nên r=-2a-\frac32, s=-2b-\frac32 và r+s=-2(a+b)-3=\frac32-3=-\frac32, không phụ thuộc a,b.

(Trường hợp này xảy ra được, chẳng hạn a=0, b=-\frac34: hai phương trình x^2-\frac94=0 và x^2-\frac32x=0 có đúng một nghiệm chung x=\frac32.)

Câu 2. (1,5 điểm)

Cho tứ giác lồi ABCD có các cạnh BC=7, DA=1, và hai đường chéo AC và BD vuông góc với nhau. Tìm giá trị lớn nhất của chu vi tứ giác ABCD.

Gọi O là giao điểm hai đường chéo (tứ giác lồi nên O nằm trong cả hai đoạn AC, BD) và đặt OA=x, OB=y, OC=z, OD=t (đều dương). Vì AC\perp BD nên theo định lí Py-ta-go trong bốn tam giác vuông tại O:

BC^2=y^2+z^2=49, DA^2=t^2+x^2=1, AB^2=x^2+y^2, CD^2=z^2+t^2.

Do đó AB^2+CD^2=x^2+y^2+z^2+t^2=50.

Theo bất đẳng thức (AB+CD)^2\le 2(AB^2+CD^2)=100 nên AB+CD\le 10, và chu vi P=AB+BC+CD+DA\le 10+7+1=18.

Dấu bằng xảy ra khi AB=CD=5. Chọn x=t=\frac{1}{\sqrt2}, y=z=\frac{7}{\sqrt2}: dựng hai đoạn AC, BD vuông góc tại O với các độ dài như trên, ta được tứ giác lồi ABCD có BC^2=\frac{49}{2}+\frac{49}{2}=49, DA^2=\frac12+\frac12=1, AB^2=CD^2=\frac12+\frac{49}{2}=25. Khi đó chu vi bằng 5+7+5+1=18.

Vậy giá trị lớn nhất của chu vi tứ giác ABCD là 18.

Câu 3. (2 điểm)

Với mỗi số nguyên dương n, đặt f(n)=(n+4)^4-n^4.

a) Chứng minh f(n) chia hết cho 16 với mọi n.

b) Tìm n để f(n) chia hết cho 3.

c) Tìm n để f(n) chia hết cho 24^2.

Khai triển: f(n)=16n^3+96n^2+256n+256=16(n^3+6n^2+16n+16). Đặt m=n+2 thì n^3+6n^2+16n+16=(n+2)^3+4(n+2)=m(m^2+4), nên f(n)=16 m(m^2+4) với m=n+2.

a) Từ f(n)=16(n^3+6n^2+16n+16) với n^3+6n^2+16n+16 nguyên, f(n) chia hết cho 16.

b) Vì \gcd(16,3)=1, 3\mid f(n)\iff 3\mid m(m^2+4). Số chính phương chia 3 dư 0 hoặc 1 nên m^2+4 chia 3 dư 1 hoặc 2, không chia hết cho 3. Do đó 3\mid f(n)\iff 3\mid m=n+2\iff n\equiv 1\pmod 3.

c) 24^2=576=2^6\cdot 3^2. Ta cần 64\mid 16m(m^2+4) và 9\mid 16m(m^2+4).

- 64\mid 16m(m^2+4)\iff 4\mid m(m^2+4). Nếu m lẻ thì m(m^2+4) lẻ, loại. Nếu m=2k thì m(m^2+4)=8k(k^2+1) chia hết cho 4. Vậy điều kiện là m chẵn, tức n chẵn.

- 9\mid m(m^2+4): như ở b), m^2+4 không chia hết cho 3, nên \gcd(m^2+4,9)=1 và điều kiện là 9\mid m=n+2, tức n\equiv 7\pmod 9.

Kết hợp n chẵn và n\equiv 7\pmod 9: n\equiv 16\pmod{18}, tức n=18k+16 với k\ge 0 nguyên.

Câu 4. (3 điểm)

Cho tam giác ABC nhọn (AB<AC) có đường tròn nội tiếp (I) tiếp xúc với các cạnh BC, CA, AB lần lượt tại D, E, F. Gọi J là trung điểm của EF và K là giao điểm của AD với EF.

a) Chứng minh ID^2=IJ\cdot IA và tam giác IJD đồng dạng với tam giác IDA.

b) Gọi H là giao điểm khác I của IK với đường tròn đường kính AI. Chứng minh \widehat{IHD}=\widehat{IDK} và các điểm I, D, J, H cùng thuộc một đường tròn (S).

c) Gọi L và G lần lượt là các giao điểm khác D của DJ và (S) với (I). Chứng minh A, G, D thẳng hàng và các đường thẳng AL, GJ cắt nhau trên (I).

Gọi r là bán kính (I); ta có ID=IE=IF=r, ID\perp BC, IE\perp CA, IF\perp AB.

a) Vì AE=AF (hai tiếp tuyến từ A) và IE=IF nên AI là trung trực của EF; do đó trung điểm J của EF nằm trên AI và EJ\perp AI. Tam giác AEI vuông tại E có đường cao EJ nên IE^2=IJ\cdot IA, tức ID^2=IJ\cdot IA (và vì IE<IA nên IJ<IA, J nằm trên đoạn IA).

Từ ID^2=IJ\cdot IA suy ra \frac{IJ}{ID}=\frac{ID}{IA}. Hai tam giác IJD và IDA có chung góc \widehat{JID}=\widehat{DIA} (vì J thuộc tia IA), nên \triangle IJD\sim\triangle IDA (c.g.c).

b) K nằm trên EF nên KJ\perp AI, tức \widehat{AJK}=90^\circ. H thuộc đường tròn đường kính AI, H\ne I, nên \widehat{AHI}=90^\circ; H nằm trên đường thẳng IK nên \widehat{AHK}=90^\circ. Vậy J,H cùng nằm trên đường tròn đường kính AK. (Lưu ý K\ne J: nếu K\equiv J thì K thuộc cả AD và AI, buộc K\equiv A, vô lí.)

Xét phương tích của I đối với đường tròn đường kính AK: đường thẳng IA cắt nó tại J,A (cùng phía với I), đường thẳng IK cắt nó tại K,H, nên IK\cdot IH=IJ\cdot IA=ID^2, và H nằm trên tia IK.

Từ \frac{ID}{IK}=\frac{IH}{ID} và góc chung \widehat{DIK}=\widehat{HID} ta có \triangle IDK\sim\triangle IHD (c.g.c), suy ra \widehat{IHD}=\widehat{IDK}.

Mặt khác K nằm trên đoạn AD nên \widehat{IDK}=\widehat{IDA}, và theo a) \widehat{IJD}=\widehat{IDA}. Do đó \widehat{IJD}=\widehat{IHD}.

Hai điểm J,H nằm cùng phía đối với đường thẳng ID: J thuộc đoạn IA nên cùng phía với A; H thuộc tia IK nên cùng phía với K; còn K thuộc đoạn AD nên cùng phía với A (đường thẳng ID chỉ cắt AD tại D; I\notin AD vì AB<AC nên AD không phải phân giác). Vậy J và H cùng nhìn đoạn ID dưới hai góc bằng nhau và ở cùng một phía, nên I,D,J,H cùng thuộc một đường tròn (S).

c) *Chứng minh A,G,D thẳng hàng.* Gọi G' là giao điểm thứ hai của đường thẳng AD với (I) (AD\ne BC nên AD không tiếp xúc (I) tại D, do đó G'\ne D; A ở ngoài (I) nên G' nằm trên đoạn AD). Phương tích của A đối với (I): AG'\cdot AD=AE^2. Trong tam giác vuông AEI với đường cao EJ: AE^2=AJ\cdot AI. Vậy AG'\cdot AD=AJ\cdot AI, với G',D cùng trên tia AD và J,I cùng trên tia AI; theo định lí đảo về phương tích, G',D,J,I cùng thuộc một đường tròn, chính là (S) (đường tròn qua I,D,J). Vậy G' là giao điểm của (S) và (I) khác D. Hai đường tròn phân biệt có không quá hai điểm chung nên G'\equiv G, tức A,G,D thẳng hàng.

*Chứng minh AL,GJ cắt nhau trên (I).* Từ AG\cdot AD=AJ\cdot AI có \frac{AJ}{AD}=\frac{AG}{AI}, cùng góc chung tại A nên \triangle AJG\sim\triangle ADI, suy ra \widehat{AJG}=\widehat{ADI}. Theo a) \widehat{IJD}=\widehat{IDA}=\widehat{ADI}. Vậy \widehat{AJG}=\widehat{IJD}.

J nằm trong (I) (vì IJ<ID=r) nên L và D nằm về hai phía của J trên đường thẳng DJ; do đó \widehat{AJL} là góc đối đỉnh với \widehat{IJD}, nên \widehat{AJL}=\widehat{IJD}=\widehat{AJG}.

Tia JG và tia JL không trùng nhau: nếu trùng thì G\equiv L (mỗi tia xuất phát từ điểm trong J cắt (I) đúng một điểm), khi đó G thuộc cả hai đường thẳng AD và DJ; hai đường này khác nhau (J\notin AD vì AD\cap AI=\{A\}) nên G\equiv D, vô lí. Do đó hai tia JG, JL tạo với tia JA hai góc bằng nhau ở hai phía, tức chúng đối xứng nhau qua đường thẳng AI. Phép đối xứng trục AI giữ nguyên (I) (tâm I nằm trên trục) và biến tia JG thành tia JL, nên biến G thành L.

Gọi P là điểm đối xứng của D qua AI; vì I\in AI nên P\in(I). Phép đối xứng qua AI giữ A,J và đổi G\leftrightarrow L, nên biến đường thẳng AD (=AG) thành đường thẳng AL, và biến đường thẳng DJ (=LJ) thành đường thẳng GJ. Điểm D thuộc cả AG và LJ, nên ảnh P của nó thuộc cả AL và GJ. Hai đường thẳng AL, GJ phân biệt (ảnh của hai đường thẳng phân biệt AD, DJ), nên chúng cắt nhau tại đúng điểm P nằm trên (I).

Câu 5. (2 điểm)

Cho bảng ô vuông kích thước 3\times 3 gồm 3 hàng, 3 cột và 2 đường chéo như sau:

Một số nguyên dương n được gọi là số tốt nếu ta tìm được 9 số nguyên dương phân biệt và điền vào các ô của bảng, mỗi ô một số, sao cho tổng các số trên mỗi hàng, mỗi cột và mỗi đường chéo đều bằng n.

a) Hãy chỉ ra một cách điền các số nguyên dương từ 1 đến 9 vào các ô của bảng sao cho tổng các số trên mỗi hàng, mỗi cột và mỗi đường chéo đều bằng nhau.

b) Chứng minh nếu n\ge 15 và n chia hết cho 3 thì n là số tốt.

c) Chứng minh nếu n là số tốt thì n\ge 15 và n chia hết cho 3.

a) Điền như sau (mỗi hàng viết từ trái sang phải):

hàng 1: 2, 7, 6; hàng 2: 9, 5, 1; hàng 3: 4, 3, 8.

Tổng mỗi hàng: 2+7+6=9+5+1=4+3+8=15; mỗi cột: 2+9+4=7+5+3=6+1+8=15; hai đường chéo: 2+5+8=6+5+4=15. Các số 1,2,\dots,9 mỗi số dùng đúng một lần.

b) Giả sử n=3k với k\ge5 nguyên. Lấy bảng ở câu a) rồi cộng thêm c=k-5\ge0 vào mọi ô. Các số mới là 1+c,2+c,\dots,9+c: vẫn nguyên dương và phân biệt. Mỗi hàng, cột, đường chéo gồm 3 ô nên tổng tăng thêm 3c, thành 15+3(k-5)=3k=n. Vậy n là số tốt.

c) Giả sử n là số tốt với bảng các số nguyên dương phân biệt, gọi e là số ở ô chính giữa và S là tổng 9 số. Cộng ba hàng: S=3n.

Xét hàng giữa, cột giữa và hai đường chéo: bốn đường này đều đi qua ô giữa, còn mỗi ô khác thuộc đúng một trong bốn đường. Do đó tổng của chúng bằng S+3e, tức 4n=3n+3e, suy ra n=3e, nên n chia hết cho 3.

Ngoài ra, 9 số nguyên dương phân biệt có tổng không nhỏ hơn 1+2+\dots+9=45, nên 3n=S\ge45, tức n\ge15.

Đề của Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐHQG TP.HCM. Lời giải do đội ngũ CenStu biên soạn. Bạn dùng lại được cho lớp của mình — in ra giấy, hoặc soạn một đề riêng bằng công cụ miễn phí .

Đề này có hữu ích không?

Hãy là người đầu tiên đánh giá

Đề thi Toán lớp 9 khác

Xem tất cả đề thi Toán lớp 9